Gebelikte Kullanılan Bazı Maddelere ve İlaçlara Bağlı Olarak Bebekte Ortaya Çıkan Anomaliler

Bu konu o kadar kapsamlı bir konu ki. Ancak hamile kalana kadar böyle bir konu hiç bir kadının ilgisini çok da çekmeyi başaramıyor. Gebe kaldığını öğrenen bir kadın tam o anda doktor doktor gezip seri seri kitap okuyor ancak önceden bilgi sahibi olunmadığı zaman da kullanılması gereken ve asla kullanılmaması gereken vitaminler bile büyük problemlere sebep olabiliyor. Hele ki anne adayında kronik bir hastalık var ise kullanacağı ilaç çok büyük bir önem taşıyor. Biz hiç bir zaman gebede ilaç kullanılmasını istemiyoruz ancak örneğin bir epilepsi hastasının ilacını bırakması mümkün olmadığı için böyle özel durumları olan kadınların önceden bilgi sahibi elbette olması onu bir adım öne taşıyor. Bunun dışında ilaçlara çok da dalmadan aslında çok yaygın kullanılan sigara alkole de değineceğiz. Bazı annelerin ben çocuğuma hamileyken sigarayı bırakmadım, yok efendim ben alkol alıyordum bir kadehten bir şey olmaz ki gibi söylemlerini kınıyoruz ve bunun asla kriter olmadığını hatırlatmak istiyoruz. Gebeyken hangi ilaçların hangi maddelerin kullanımı, bebekte nasıl problemlere sebep oluyor ve gebelik kategorisine göre hangi kategoride yer alıyor? Bunların cevabını bulmanız için elimizden geleni yaptık…

#1 Gebeliğin dönemleri:

Öncelikle geçirdiğiniz gebeliğin belli dönemleri var ve kullandığınız maddelerin bebeğinizi etkileyip etkilemeyeceği gebeliğin hangi döneminde olduğunuza çok bağlı.

#2 Döllenmeden sonra gebeliğin ilk 12-13 günlük döneminde bebek, ilaçlar ya da kimyasallardan çok az etkilenir.

#3 Organogenez (organların oluşma ve gelişmesi) dönemi embriyo gelişmesinin en aktif ve hücrelerin bölünme ve farklılaşmasının en hızlı olduğu dönemdir, embriyo teratojenik etkiye en fazla bu dönemde duyarlıdır.

#4 İlaç prospektüslerinde ilacın, gebe için hangi kategoride olduğu belirtilir. İşte ilaçların ve kimyasal maddelerin teratojenik etki derecesine göre sınıflandırılması: Kesinlikle öğrenin!

Gebelikte kullanılan bazı ilaçlar ve bunun sonucunda bebekte meydana gelen anomaliler:

#5 Talidomit: Gebelerin bulantı ve kusma önleme amacıyla kullandıkları sedatif-hipnotik (sakinleştirici) bir ilaçtır. Gebeliğin 35.-50. günleri bu ilacı kullanan annelerin %20sinin bebeğinde “fokomeli” görülmüştür. (1961’de piyasadan çekildi).

#7 Bu maddeye dikkat! A vitamini (retinol) ve benzeri bileşiklerin gebelikte kullanımı, fetüste malformasyonlara (kusur) sebep olur. Kritik dönem gebeliğin 3-5 haftalarıdır. Gebelikte A vit. kullanan annelerin bebeklerinde: Yarık damak yarık dudak görülebilir.